فاکتور خرید و ریالی کردن رسید
رسید بدون مبلغ تعدادی ثبت می‌شود و با ثبت فاکتور خرید ریالی می‌شود؛ مثال با و بدون مصرف.
پاسخ کوتاه
رسید خریدی که بدون مبلغ ثبت شود «تعدادی» است: کالا وارد انبار می‌شود ولی سند حسابداری ندارد. وقتی فاکتور رسید، همان رسید را باز کنید و در «🧾 تطبیق با فاکتور خرید» شمارهٔ فاکتور، تاریخ و مبلغ واحد هر ردیف را بنویسید و «ثبت فاکتور و ریالی کردن رسید» را بزنید.
قاعده ساده است: رسیدی که مبلغ دارد همان لحظه ریالی است؛ فقط رسید بدون مبلغ منتظر فاکتور می‌ماند. در «اسناد انبار» ستون «ریالی» برای این رسیدها خط تیره (—) دارد و برای بقیه «ریالی شده». در عمل این مسیر برای «رسید خرید — بدون سفارش» است که بدون فی ثبت شده؛ رسید با سفارش از نرخ سفارش قیمت می‌گیرد. رسید برگشت از فروش، ضایعات و امانی نیاز به فاکتور ندارند.
- ۱رسید مورد نظر را در «ورودی کالا» یا «اسناد انبار» باز کنید (کلیک روی ردیف).
- ۲در کادر زردرنگ «🧾 تطبیق با فاکتور خرید»، «شمارهٔ فاکتور» و «تاریخ فاکتور» را وارد کنید (تاریخ خالی = تاریخ رسید).
- ۳برای هر ردیف بدون قیمت، «مبلغ واحد» را بنویسید؛ همهٔ ردیف‌ها باید مبلغ داشته باشند.
- ۴«ثبت فاکتور و ریالی کردن رسید» را بزنید.
با ثبت فاکتور، ردیف‌ها قیمت می‌خورند، میانگین کالا اصلاح می‌شود، سند حسابداری رسید (بدهکار موجودی، بستانکار حساب‌های پرداختنی با تفصیلی تأمین‌کننده) صادر می‌شود و رسید «ریالی شده» علامت می‌خورد. این کادر فقط برای کسی که «مبالغ رسید و حواله» دارد دیده می‌شود.
از قبل ۲۰ کیلو شکر با میانگین ۸۰٬۰۰۰ ریال دارید. انباردار ۳۰ کیلو شکر را بدون مبلغ رسید می‌زند (با نرخ جاری ۸۰٬۰۰۰ وارد می‌شود). سه روز بعد فاکتور شمارهٔ ۴۵۲۱ با فی ۹۰٬۰۰۰ ریال می‌رسد.
- ارزش با نرخ جاری
- ۳۰ × ۸۰٬۰۰۰ = ۲٬۴۰۰٬۰۰۰
- ارزش فاکتور (طلب تأمین‌کننده)
- ۳۰ × ۹۰٬۰۰۰ = ۲٬۷۰۰٬۰۰۰
- اختلاف
- ۳۰۰٬۰۰۰ (همه روی قفسه است)
- میانگین جدید
- (۵۰ × ۸۰٬۰۰۰ + ۳۰۰٬۰۰۰) ÷ ۵۰ = ۸۶٬۰۰۰
- →همان نتیجهٔ «۲۰ کیلو با ۸۰٬۰۰۰ و ۳۰ کیلو با ۹۰٬۰۰۰» = ۴٬۳۰۰٬۰۰۰ ÷ ۵۰ = ۸۶٬۰۰۰.
- →سند: بدهکار موجودی ۲٬۷۰۰٬۰۰۰ / بستانکار حساب‌های پرداختنی (تفصیلی تأمین‌کننده) ۲٬۷۰۰٬۰۰۰.
همان رسید، ولی تا زمان رسیدن فاکتور ۴۰ کیلو از ۵۰ کیلو مصرف شده و ۱۰ کیلو مانده.
- اختلاف فاکتور
- ۳۰۰٬۰۰۰
- سهم کالای روی قفسه
- ۳۰۰٬۰۰۰ × min(۱۰، ۳۰) ÷ ۳۰ = ۱۰۰٬۰۰۰
- میانگین جدید
- (۱۰ × ۸۰٬۰۰۰ + ۱۰۰٬۰۰۰) ÷ ۱۰ = ۹۰٬۰۰۰
- سهم کالای مصرف‌شده
- ۳۰۰٬۰۰۰ − ۱۰۰٬۰۰۰ = ۲۰۰٬۰۰۰
- →سند رسید مثل مثال قبل است؛ علاوه بر آن یک سند جداگانهٔ «سهم کالای مصرف‌شده» صادر می‌شود: بدهکار بهای تمام‌شده ۲۰۰٬۰۰۰ / بستانکار موجودی ۲۰۰٬۰۰۰. یعنی آنچه مصرف شده گران‌تر از نرخ آن زمان تمام شده، و فقط ۱۰ کیلو باقی‌مانده با نرخ تازه ارزش‌گذاری می‌شود.
تا وقتی رسید تعدادی در بازه باشد، ریالی کردن کل انبار اجرا نمی‌شود و پیامی مثل «رسید خرید شمارهٔ … برای «شکر» هنوز فاکتور خرید ندارد — اول فاکتور آن را ثبت کنید» می‌دهد.
خطاهای ممکن
- ▸«شمارهٔ فاکتور خرید الزامی است».
- ▸«مبلغ واحد «شکر» در فاکتور وارد نشده است» (برای هر ردیف بدون قیمت).
- ▸«رسید … قبلاً با فاکتور «…» ریالی شده است»: فاکتور دیگری روی رسید ریالی‌شده پذیرفته نمی‌شود؛ ثبت دوبارهٔ همان شماره فاکتور بی‌اثر است.
- ▸«دوره انبار برای تاریخ این رسید بسته شده است»: قفل دوره را بررسی کنید.
پرسش‌های متداول
؟اگر همان فاکتور را دوباره ثبت کنم چه می‌شود؟
اثری ندارد و همان رسید ریالی‌شده نمایش داده می‌شود. ثبت فاکتور با شماره‌ای دیگر روی رسیدی که ریالی شده پذیرفته نمی‌شود.
؟رسید تعدادی در ارزش انبار حساب می‌شود؟
کالا با میانگین جاری روی قفسه می‌نشیند، اما تا ثبت فاکتور سند حسابداری و طلب تأمین‌کننده ندارد و ریالی محسوب نمی‌شود.
؟فاکتور چند رسید را با هم می‌شود زد؟
نه، فاکتور به یک رسید تطبیق داده می‌شود. اگر ریالی‌شده‌ها سند جدا دارند و می‌خواهید یک سند مشترک داشته باشند، از «سند حسابداری تجمیعی» در اسناد انبار استفاده کنید.