بودجه و برنامهٔ مالی

ثبت هدف فروش و هزینه‌های ثابت و متغیر، و مقایسهٔ بودجه با عملکرد واقعی خط‌به‌خط.

پاسخ کوتاه

«برنامهٔ مالی» یک بار پر می‌شود: هدف فروش ماهانه، هزینه‌های ثابت و هزینه‌های متغیر (درصد از فروش). صفحهٔ «بهای تمام‌شده ← بودجه» این برنامه را با فروش، بهای مواد و هزینه‌های ثبت‌شدهٔ واقعی مقایسه می‌کند و برای هر خط می‌گوید عدد واقعی از کجا آمده است.

پر کردن برنامهٔ مالی

  1. ۱به «بهای تمام‌شده ← بودجه» بروید و «✎ برنامهٔ مالی» را بزنید.
  2. ۲در «هدف و فرض‌های پایه»: «هدف فروش ماهانه (ریال)»، «روزهای کاری در ماه» (۱ تا ۳۱)، «فود کاست فرضی (٪)»، «میانگین فاکتور فرضی (ریال)» و «تاریخ شروع فعالیت» را وارد کنید.
  3. ۳در «هزینه‌های ثابت ماهانه» با «+ افزودن» هر خط (اجاره، حقوق ثابت، بیمه، استهلاک، قبوض) را با عنوان و «مبلغ ماهانه» بنویسید. اگر هنوز خطی ندارید و دستمزد و سربار را در تنظیمات هزینه نوشته‌اید، «⚡ ساخت از تنظیمات هزینه» دو خط اولیه می‌سازد.
  4. ۴در «هزینه‌های متغیر (درصدی از فروش)» خطوطی مثل کمیسیون اسنپ‌فود، کارمزد درگاه یا بسته‌بندی بیرون‌بر را با «درصد از فروش» وارد کنید. جمع نرخ‌ها و حاشیهٔ مشارکت زنده پایین کادر نشان داده می‌شود.
  5. ۵هر خط را در صورت امکان به یک «دستهٔ هزینهٔ حسابداری» وصل کنید و ستون «فعال» را روشن بگذارید؛ خط غیرفعال در محاسبه نمی‌آید.
  6. ۶در «دسته‌های خارج از بودجهٔ عملیاتی» دسته‌ای را که خرید مواد اولیه را در آن ثبت می‌کنید علامت بزنید، و در پایان «ذخیرهٔ برنامه» را بزنید. برنامه همیشه یک‌جا ذخیره می‌شود، نه تکه‌تکه.

بهای مواد اولیه را به‌عنوان خط متغیر ننویسید؛ از خروج واقعی انبار اندازه‌گیری می‌شود و دوباره‌شماری می‌شود. اگر خرید مواد را از صفحهٔ «هزینه‌ها» ثبت می‌کنید، دستهٔ آن را «خارج از بودجه» علامت بزنید تا دوبار شمرده نشود.

خواندن گزارش بودجه

  • ▸بازه را انتخاب کنید (پیش‌فرض ۳۰ روز). ارقام ماهانهٔ برنامه به نسبت طول بازه (روز ÷ ۳۰) کوچک یا بزرگ می‌شوند؛ کارت «سهم بازه از ماه» همین نسبت را نشان می‌دهد.
  • ▸سه نوار مقایسه: «فروش خالص غذا»، «کل هزینه» و «سود عملیاتی»، هرکدام در حالت «بودجه» و «واقعی». فروش و سود بیشتر از بودجه سبز است؛ هزینهٔ بیشتر قرمز.
  • ▸کارت‌ها: «حاشیهٔ سود بودجه»، «حاشیهٔ سود واقعی»، «انحراف سود» و در صورت وجود «هزینهٔ پیش‌بینی‌نشده» و «کنارگذاشته‌شده».
  • ▸جدول: «فروش»، «بهای مواد»، «هزینه‌های متغیر»، «هزینه‌های ثابت» و «خارج از بودجه»، با ستون‌های بودجه، واقعی، انحراف، انحراف٪، وضعیت و «منبع عدد واقعی».
  • ▸بودجهٔ بهای مواد = بودجهٔ فروش × «فود کاست هدف» تنظیمات هزینه؛ بودجهٔ خط متغیر = بودجهٔ فروش × نرخ همان خط.

ستون «منبع عدد واقعی»

  • ▸اندازه‌گیری‌شده: از فروش واقعی یا خروج واقعی انبار (فروش و بهای مواد).
  • ▸ثبت‌شده: از هر مبلغی که در حسابداری روی دستهٔ متصل نشسته است، چه از صفحهٔ «هزینه‌ها» چه از سند حقوق یا سند دستی.
  • ▸برآوردی: خط متغیر بدون دسته؛ نرخ درصدی خط روی فروش واقعی. هزینهٔ واقعی نیست.
  • ▸طبق برنامه: خط ثابت بدون دسته؛ عدد برنامه تکرار شده و انحرافش همیشه صفر است.

وضعیت هر ردیف: اگر انحراف به نفع شما باشد «در حد هدف» است؛ در غیر این صورت تا ۵٪ «در حد هدف»، تا ۱۵٪ «نیازمند توجه» و بیشتر «خارج از حد». ردیفی که بودجه‌اش صفر است «نامشخص» می‌ماند.

نمونهنمونه: یک ماه ۳۰ روزه

هدف فروش ماهانه ۷٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال، فود کاست هدف ۳۰٪. خطوط ثابت: اجاره ۱٬۲۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰، حقوق ثابت ۲٬۴۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ و قبوض ۳۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ (همگی وصل به دستهٔ خودشان). خطوط متغیر: کمیسیون اسنپ‌فود ۴٪ (بدون دسته) و کارمزد درگاه ۱٪ (بدون دسته).

بودجهٔ بهای مواد
۷٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۳۰٪ = ۲٬۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰
بودجهٔ متغیر
۷٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۵٪ = ۳۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰
بودجهٔ ثابت
۱٬۲۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ + ۲٬۴۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ + ۳۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ = ۳٬۹۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰
بودجهٔ کل هزینه / سود
۶٬۳۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ / ۶۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ (حاشیهٔ ۹٫۳٪)
واقعی: فروش خالص / بهای مواد
۷٬۵۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ / ۲٬۴۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ (۳۲٪)
واقعی: متغیر (برآوردی)
۷٬۵۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۵٪ = ۳۷۵٬۰۰۰٬۰۰۰
واقعی: اجاره / حقوق / قبوض (ثبت‌شده)
۱٬۲۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ / ۲٬۵۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ / ۳۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰
واقعی: کل هزینه / سود
۶٬۸۶۵٬۰۰۰٬۰۰۰ / ۶۳۵٬۰۰۰٬۰۰۰ (حاشیهٔ ۸٫۵٪)
  • →انحراف سود = ۶۳۵٬۰۰۰٬۰۰۰ − ۶۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ = −۱۵٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال؛ با اینکه فروش ۵۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ بیشتر شده، سود کمی کمتر شده است.
  • →ردیف «بهای مواد»: انحراف +۳۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ یعنی ۱۴٫۳٪ بیشتر از بودجه، نامطلوب و «نیازمند توجه» (بین ۵٪ و ۱۵٪). ردیف «حقوق»: +۱۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ یعنی ۶٫۳٪، آن هم «نیازمند توجه».
i

برای اینکه ستون «واقعی» معتبر باشد، هزینه‌ها را در هزینه‌های حسابداری با دستهٔ درست ثبت کنید. سند حقوق ماژول حقوق و دستمزد هم اگر روی حساب همان دسته بنشیند، در عدد واقعی می‌آید.

خطاهای ذخیرهٔ برنامه

  • ▸«عنوان هر خط هزینه الزامی است» و «عنوان هر قلم سرمایه‌گذاری الزامی است».
  • ▸«تعداد روزهای کاری ماه باید بین ۱ تا ۳۱ باشد» و «فود کاست فرضی باید بین ۰ تا ۱۰۰ باشد».
  • ▸«درصد هزینهٔ متغیر باید بین ۰ تا ۱۰۰ باشد» و «مبلغ ماهانه نمی‌تواند منفی باشد».
  • ▸ساخت از تنظیمات هزینه: اگر برنامه از قبل خط دارد یا دستمزد و سربار ماهانه در تنظیمات ثبت نشده، پیام خطا می‌آید.

پرسش‌های متداول

؟هزینهٔ ثابت و متغیر را چطور از هم جدا کنم؟

ملاک رفتار هزینه است: ثابت چه یک مشتری بیاید چه صد نفر سر ماه می‌آید (اجاره، حقوق ثابت). متغیر با فروش بالا و پایین می‌رود (کمیسیون اپلیکیشن، بسته‌بندی).

؟چرا حقوق کارکنان در بودجه صفر است؟

اگر خط حقوق به هیچ دستهٔ هزینه وصل نباشد، «طبق برنامه» می‌ماند و انحرافش صفر است. با اتصال به دستهٔ هزینهٔ حقوق، ستون واقعی هر ریالی را که روی آن دسته نشسته می‌خواند، از جمله سند حقوق.

؟بودجهٔ ماه کوتاه‌تر یا بلندتر چطور حساب می‌شود؟

ارقام ماهانه در (روزهای بازه ÷ ۳۰) ضرب می‌شوند؛ مثلاً بازهٔ ۷ روزه ۷ ÷ ۳۰ از بودجهٔ ماهانه را دارد.

؟چرا «هزینهٔ پیش‌بینی‌نشده» می‌آید؟

هزینهٔ واقعیِ ثبت‌شده‌ای است که به هیچ خط فعال بودجه وصل نیست. اگر هزینهٔ عملیاتی است برایش خط بسازید؛ اگر خرید مواد اولیه است، دسته را «خارج از بودجه» علامت بزنید.

مطالب مرتبط