نقطهٔ سر به سر و حاشیهٔ ایمنی
حداقل فروش ماهانه و روزانه برای زیان ندادن، و اینکه چقدر افت فروش را تحمل میکنید.
پاسخ کوتاه
صفحهٔ «بهای تمامشده ← نقطهٔ سر به سر» از هزینههای ثابت برنامهٔ مالی و نسبت حاشیهٔ مشارکت واقعی حساب میکند فروش ماهانه دستکم چقدر باشد تا زیان ندهید، و همان عدد را در هر روز تقویمی، هر روز کاری و تعداد فاکتور نشان میدهد.
- ۱ابتدا هزینههای ثابت و متغیر را در برنامهٔ مالی ثبت کنید؛ بدون آن صفحه کارت «نقطهٔ سر به سر بدون هزینهٔ ثابت معنا ندارد» را نشان میدهد و دکمهٔ «تنظیم برنامهٔ مالی» میدهد.
- ۲به «بهای تمامشده ← نقطهٔ سر به سر» بروید و بازه را انتخاب کنید (پیشفرض ۳۰ روز).
- ۳عدد بزرگ، «فروش ماهانهای که برای پوشش هزینهها لازم است» است؛ زیرش «هر روز تقویمی»، «هر روز کاری» و «ماهی … فاکتور» (با میانگین فاکتور) آمده است.
- ۴«هر ریال فروش کجا میرود» سهم بهای مواد، سایر متغیر، هزینهٔ ثابت و سود عملیاتی را نشان میدهد و «مسیر رسیدن به سر به سر» روزی را که حاشیهٔ مشارکت انباشته از هزینهٔ ثابت انباشته گذشت.
فرمولها
- ▸نسبت حاشیهٔ مشارکت = ۱ − (فود کاست٪ + جمع درصد هزینههای متغیر دیگر).
- ▸فروش ماهانهٔ سر به سر = هزینهٔ ثابت ماهانه ÷ نسبت حاشیهٔ مشارکت.
- ▸هر روز تقویمی = فروش سر به سر ÷ ۳۰؛ هر روز کاری = فروش سر به سر ÷ «روزهای کاری در ماه».
- ▸تعداد فاکتور = فروش سر به سر ÷ میانگین فاکتور، گرد به بالا. میانگین فاکتور از فاکتورهای واقعی بازه میآید؛ اگر فاکتوری نباشد «میانگین فاکتور فرضی» برنامه.
- ▸حاشیهٔ ایمنی = فروش بازه − فروش سر به سر (همان بازه)، و درصدش نسبت به فروش.
- ▸اهرم عملیاتی = حاشیهٔ مشارکت ÷ سود عملیاتی؛ هر ۱٪ تغییر فروش، سود را حدود همینقدر درصد جابهجا میکند.
همان رستوران نمونهٔ بودجه: ثابت ماهانه ۳٬۹۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰، فود کاست واقعی ۳۰٪ (از خروج انبار)، کمیسیون ۴٪ و کارمزد ۱٪، ۲۶ روز کاری، میانگین فاکتور ۱۲٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال.
- نسبت حاشیهٔ مشارکت
- ۱ − (۰٫۳۰ + ۰٫۰۴ + ۰٫۰۱) = ۰٫۶۵ (۶۵٪)
- فروش ماهانهٔ سر به سر
- ۳٬۹۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ÷ ۰٫۶۵ = ۶٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال
- هر روز تقویمی
- ۶٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ÷ ۳۰ = ۲۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال
- هر روز کاری
- ۶٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ÷ ۲۶ ≈ ۲۳۰٬۷۶۹٬۲۳۱ ریال
- فاکتور لازم در ماه
- ۶٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ÷ ۱۲٬۰۰۰٬۰۰۰ = ۵۰۰ فاکتور
- →اگر فروش واقعی بازهٔ ۳۰ روزه ۷٬۵۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ باشد: حاشیهٔ مشارکت = ۷٬۵۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۰٫۶۵ = ۴٬۸۷۵٬۰۰۰٬۰۰۰ و سود عملیاتی = ۴٬۸۷۵٬۰۰۰٬۰۰۰ − ۳٬۹۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ = ۹۷۵٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال.
- →حاشیهٔ ایمنی = ۷٬۵۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ − ۶٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ = ۱٬۵۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال، یعنی ۲۰٪ (فروش میتواند تا ۲۰٪ کم شود و هنوز زیان ندهید). اهرم عملیاتی = ۴٬۸۷۵٬۰۰۰٬۰۰۰ ÷ ۹۷۵٬۰۰۰٬۰۰۰ = ۵٫۰ برابر؛ هر ۱٪ افت فروش، حدود ۵٪ از سود را میبرد و پیام «اهرم عملیاتی بالاست» نمایش داده میشود.
نشان «بر پایهٔ داده واقعی» یا «بر پایهٔ فرض برنامه»
اگر در بازه هم فروش و هم خروج انبار داشته باشید، فود کاست از انبار اندازهگیری میشود («بر پایهٔ داده واقعی»). در غیر این صورت، فود کاست فرضی برنامهٔ مالی (و اگر آن هم خالی بود هدف فود کاست) به کار میرود و نشان «بر پایهٔ فرض برنامه» میآید، با یادداشتی که علتش را میگوید. اگر فروش دارید ولی خروج انبار صفر است، فود کاست صفر فرض نمیشود، چون نقطهٔ سر به سر را اشتباه پایین میآورد.
اگر هزینههای متغیر کل فروش را ببلعند (نسبت حاشیهٔ مشارکت صفر یا منفی)، سر به سر با هیچ حجمی از فروش به دست نمیآید و بهجای عدد «دستنیافتنی» نوشته میشود. ابتدا فود کاست یا نرخهای متغیر را اصلاح کنید.
پرسشهای متداول
؟نقطهٔ سر به سر رستوران من را چطور حساب کنم؟
هزینههای ثابت ماهانه و هزینههای متغیر درصدی را در برنامهٔ مالی ثبت کنید. بارانزا فود کاست را از فروش و مصرف واقعی انبار درمیآورد و فروش ماهانه، روزانه و تعداد فاکتور لازم را نشان میدهد.
؟چرا «هر روز کاری» از «هر روز تقویمی» بیشتر است؟
چون تعطیلیها را حساب میکند: همان فروش ماهانه باید در روزهای کمتری بسته شود. روزهای کاری را در برنامهٔ مالی بنویسید.
؟اهرم عملیاتی بالا یعنی چه؟
یعنی سهم هزینهٔ ثابت زیاد است و سود به نوسان فروش حساس. اگر اهرم ۵ یا بیشتر باشد، صفحه هشدار میدهد سهم هزینهٔ ثابت را کم یا حاشیهٔ مشارکت را بالا ببرید.