گزارش دوره‌ای ارزش افزوده و تسویهٔ دوره
تطبیق مالیات فاکتورها با دفاتر و با سامانه مودیان، خالص پرداختنی دوره و سند تهاتر اعتبار مالیاتی خرید.
پاسخ کوتاه
سربرگ «ارزش افزوده» در «حسابداری مالی ← صورت‌های مالی» مالیات دوره را از سه جا کنار هم می‌گذارد: فاکتورها، دفاتر و سامانه مودیان. خالص پرداختنی دوره و اختلاف فاکتور و دفتر را می‌بینید و با «سند تسویهٔ دوره» اعتبار مالیاتی خرید را با مالیات فروش تهاتر می‌کنید.
- ۱در «صورت‌های مالی» سربرگ «ارزش افزوده» را باز کنید.
- ۲بازهٔ دوره را با «از» و «تا» (اولین و آخرین روز ماه یا فصل) تعیین کنید.
- ۳سه بخش جدول را بخوانید و اختلاف‌ها را بررسی کنید.
بخش‌های گزارش
- ▸«از فاکتورها (n فاکتور)»: «فروش مشمول (پایهٔ مالیات)»، «فروش معاف / بدون مالیات»، «مالیات فاکتورها»، «عوارض فاکتورها». پایه = جمع اقلام − تخفیف‌ها + حق سرویس. فاکتور باطل‌شده نمی‌آید.
- ▸«از دفاتر (گردش دوره)»: «مالیات فروش»، «عوارض فروش»، «اعتبار مالیاتی خرید»، «خالص پرداختنی دوره» (= مالیات فروش + عوارض − اعتبار خرید) و «اختلاف فاکتورها با دفاتر».
- ▸«سامانهٔ مودیان»: «پذیرفته‌شده» (تعداد و مالیات آن‌ها)، «در صف / در انتظار نتیجه» (در صف + ارسال‌شده)، «ناموفق» و «ارسال‌نشده» (پرداخت‌شده‌هایی که اصلاً ارسال نشده‌اند).
- ▸اگر فاکتور پرداخت‌شده‌ای سند فروش نداشته باشد، ردیف قرمز «فاکتور پرداخت‌شده بدون سند فروش» با تعداد آن‌ها می‌آید.
نرخ ۱۰٪ با تفکیک مالیات ۹ + عوارض ۱ فعال است. یک هزینهٔ رسمی با ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال مالیات خرید در همین ماه ثبت شده.
- فاکتورها
- ۱٬۸۲۰ فاکتور — فروش مشمول ۲۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ — فروش معاف (اسنپ‌فود) ۱۸٬۰۰۰٬۰۰۰
- مالیات فاکتورها
- ۲۵٬۰۰۰٬۰۰۰ = مالیات ۲۲٬۵۰۰٬۰۰۰ + عوارض ۲٬۵۰۰٬۰۰۰
- دفاتر
- مالیات فروش ۲۲٬۵۰۰٬۰۰۰ — عوارض فروش ۲٬۵۰۰٬۰۰۰ — اعتبار مالیاتی خرید ۳٬۰۰۰٬۰۰۰
- خالص پرداختنی دوره
- ۲۲٬۵۰۰٬۰۰۰ + ۲٬۵۰۰٬۰۰۰ − ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ = ۲۲٬۰۰۰٬۰۰۰
- اختلاف فاکتورها با دفاتر
- ۲۵٬۰۰۰٬۰۰۰ − ۲۵٬۰۰۰٬۰۰۰ = ۰ (سبز)
- مودیان
- پذیرفته‌شده ۱٬۷۹۰ — در صف/انتظار ۲۰ — ناموفق ۶ — ارسال‌نشده ۴ (جمع ۱٬۸۲۰ ✓)
- →کار پیش از اظهارنامه: ۶ ناموفق و ۴ ارسال‌نشده را در «صورتحساب‌های ارسالی» رسیدگی کنید و ۲۰ در انتظار را استعلام بزنید.
سند تسویهٔ دوره
دکمهٔ «سند تسویهٔ دوره» (فعال وقتی اعتبار مالیاتی خرید بیشتر از صفر باشد) پس از تأیید «اعتبار مالیاتی خرید این دوره با مالیات فروش تهاتر شود؟ (سند تسویهٔ دوره)» سندی با منبع «تسویهٔ ارزش افزوده» می‌سازد و پیام «سند تسویهٔ دوره ثبت شد» می‌دهد.
- بدهکار «مالیات بر ارزش افزودهٔ فروش»
- ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ — «تهاتر اعتبار مالیاتی خرید»
- بستانکار «اعتبار مالیاتی خرید»
- ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ — «تهاتر با مالیات فروش»
- مانده پس از سند
- مالیات فروش ۲۲٬۵۰۰٬۰۰۰ − ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ = ۱۹٬۵۰۰٬۰۰۰ + عوارض فروش ۲٬۵۰۰٬۰۰۰ = ۲۲٬۰۰۰٬۰۰۰ پرداختنی
- →خود این سند در اعداد گزارش حساب نمی‌شود، پس گزارش پس از تسویه عوض نمی‌شود. هر دوره (بر اساس تاریخ پایان) فقط یک‌بار تسویه می‌شود؛ بار دوم «این دوره قبلاً تسویه شده است» و بدون اعتبار «اعتبار مالیاتی خریدی در این دوره ثبت نشده است — سندی برای تسویه لازم نیست».
اگر اختلاف داشتید
- ▸ردیف «فاکتور پرداخت‌شده بدون سند فروش»: پل خودکار خاموش بوده یا ثبت سند رد شده (قفل دوره/سال بسته). پل را فعال و «ثبت اسناد گذشته» را بزنید.
- ▸اختلاف با فروش ویرایش‌شده در دورهٔ قفل: سند اصلاحی با تاریخ باز ثبت کنید.
- ▸عوارض یا مالیات دفاتر با فاکتورها فرق دارد: تفکیک مالیات و عوارض را بررسی کنید (جدول نرخ).
این گزارش ابزار کنترل است، نه جایگزین اظهارنامه. نرخ‌ها و روش اظهار را با حسابدار خود تأیید کنید. هر نرخ را در جدول نرخ ارزش افزوده نگه دارید.
پرسش‌های متداول
؟چرا «فروش معاف» دارم؟
فاکتورهایی که مالیات نگرفته‌اند (مثلاً سفارش اسنپ‌فود با معافیت یا فروش با نرخ صفر) فروش معاف حساب می‌شوند و با نرخ صفر به مودیان می‌روند.
؟اعتبار مالیاتی خرید از کجا می‌آید؟
از هزینه‌هایی که در فرم ثبت هزینه «مالیات و عوارض صورتحساب» دارند و تیک «صورتحساب رسمی فروشندهٔ ثبت‌نام‌شده …» زده شده است (به شرط نگاشت حساب «اعتبار مالیاتی خرید»).
؟بازهٔ تاریخ را خالی بگذارم چه می‌شود؟
همهٔ فاکتورها و اسناد از ابتدا تا امروز یکجا جمع می‌شوند؛ برای اظهارنامه همیشه دوره را مشخص کنید.