پیش‌بینی تقاضا
پیش‌بینی فروش سه ماه آینده و تقاضای هر محصول از روی فروش گذشته، با ضریب فصلی، مناسبت‌ها و حذف دوره‌های غیرعادی.
پاسخ کوتاه
صفحهٔ «پیش‌بینی تقاضا» (فروش ← گزارشات) از روی فروش ۱۲، ۶ یا ۳ ماه گذشته، فروش سه ماه آینده و تعداد هر محصول در ماه آینده را برآورد می‌کند. ضریب فصلی و اثر مناسبت‌ها از فروش خودتان اندازه‌گیری و ماه‌های «غیرعادی» (کرونا، بازسازی…) کنار گذاشته می‌شوند.
پیش‌بینی بر پایهٔ ماه‌های شمسی است. این صفحه جزو گزارش‌های پایه است و در همهٔ لایسنس‌ها فعال است؛ مدیر و ادمین آن را می‌بینند.
شروع کار
- ۱به «پیش‌بینی تقاضا» بروید.
- ۲بازهٔ دادهٔ ورودی را انتخاب کنید: «۱۲ ماه» (پیش‌فرض)، «۶ ماه» یا «۳ ماه». این بازه شامل تعداد ماه‌های کامل گذشته به‌علاوهٔ ماه جاری است.
- ۳هر اتفاقی که فروش را غیرعادی کرده، در «دوره‌های غیرعادی و مناسبت‌ها» با «+ ثبت دوره» ثبت کنید.
- ۴عدد ماه آینده و جدول «تقاضای محصولات» را مبنای برنامه‌ریزی خرید و نیرو بگیرید.
شاخص‌های بالای صفحه
- ▸پیش‌بینی ماه آینده (مثلاً «پیش‌بینی آبان ۱۴۰۵»): فروش به ریال و «حدود N سفارش» (فروش پیش‌بینی ÷ میانگین فاکتور ماه‌های سالم).
- ▸روند ماهانه: رشد یا افت ماه‌به‌ماه پس از حذف اثر فصل. فقط با ۱۲ ماه دادهٔ سالم محاسبه می‌شود؛ وگرنه صفر فرض و نوشته می‌شود «برای محاسبهٔ روند ۱۲ ماه داده لازم است».
- ▸اعتبار پیش‌بینی: «خوب» با ۱۲ ماه یا بیشتر دادهٔ سالم، «متوسط» با ۴ تا ۱۱ ماه و «کم» با کمتر از ۴ ماه. «ماه سالم» یعنی کامل بوده و دورهٔ غیرعادی نداشته است؛ ماه جاری و ماه ناقصِ ابتدای ثبت فروش جزو آن نیستند.
- ▸ماه‌های کنارگذاشته: تعداد ماه‌هایی که به‌دلیل دورهٔ غیرعادی از مبنا حذف شده‌اند.
نمودار و جدول‌ها
- ▸فروش واقعی در برابر پیش‌بینی: ستون پُر فروش واقعی، ستون خط‌چین مدل، ستون سبز ماه‌های آینده؛ ماه حذف‌شده قرمز کم‌رنگ است.
- ▸ماه‌به‌ماه: ماه، فصل، فروش واقعی، پیش‌بینی، «انحراف» (واقعی نسبت به مدل) و وضعیت: «در مبنا»، «حذف — نام دوره»، «در جریان» (ماه جاری)، «دادهٔ ناقص (N روز)» و «پیش‌بینی».
- ▸فصل‌ها: میانگین فروش روزانه و ضریب هر فصل.
- ▸ضریب فصلی هر ماه: «۱٫۰۰×» یک ماه معمولی است؛ «۱٫۲۰×» یعنی آن ماه معمولاً ۲۰٪ بیشتر از روند می‌فروشد. «بدون سابقه» یعنی ضریب ۱ فرض شده.
- ▸مناسبت‌ها: روزهای دیده‌شده، میانگین فروش روزانه، «در برابر روز عادی» و زمان تکرار در پیش‌بینی. مناسبت‌های شمسی از پیش تعریف شده‌اند: نوروز و تعطیلات، روز معلم، بازگشایی مدارس، شب یلدا، سپندارمذگان و خرید پایان سال.
- ▸تقاضای محصولات — ماه آینده: ۲۰ محصول اول با «میانگین ماهانه» و «پیش‌بینی ماه آینده» (مبنای خرید مواد اولیه).
- ▸«این پیش‌بینی را چطور بخوانیم»: یادداشت‌های خودکار دربارهٔ کیفیت داده و محدودیت همین پیش‌بینی.
امروز ۱۶ مهر ۱۴۰۵ است؛ بازهٔ «۱۲ ماه» را زده‌اید و ۱۲ ماه کامل سالم دارید.
- اعتبار پیش‌بینی
- «خوب» — ۱۲ ماه دادهٔ سالم، روند محاسبه می‌شود (مثلاً +۱٫۵٪ در ماه)
- میانگین روزانهٔ روند آبان
- حدود ۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال در روز
- ضریب فصلی آبان
- ۱٫۲۰× (آبان پارسال ۲۰٪ بالاتر از روند بود)
- فروش پیش‌بینی آبان
- ۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۱٫۲۰ × ۳۰ روز = ۱٬۸۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال
- تعداد سفارش
- میانگین فاکتور ۱٬۵۰۰٬۰۰۰ ریال ← ۱٬۸۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ÷ ۱٬۵۰۰٬۰۰۰ = حدود ۱٬۲۰۰ سفارش
- نسبت به ماه معمولی
- میانگین ماه سالم ۱٬۵۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال ← آبان ۱٫۲ برابر یک ماه معمولی است
- تقاضای چلوکباب کوبیده
- میانگین ماهانه ۳۲۰ پرس × ۱٫۲ = ۳۸۴ پرس در آبان
- برنامهٔ خرید
- اگر هر پرس ۱۵۰ گرم گوشت دارد: ۳۸۴ × ۱۵۰ = ۵۷٬۶۰۰ گرم = ۵۷٫۶ کیلوگرم برای کل ماه
دوره‌های غیرعادی و مناسبت‌ها
- ۱در بخش «دوره‌های غیرعادی و مناسبت‌ها» دکمهٔ «+ ثبت دوره» را بزنید.
- ۲«عنوان» را بنویسید (مثلاً «بازسازی سالن»، «ماه رمضان»).
- ۳«نوع دوره» را انتخاب کنید: «دورهٔ غیرعادی — از مبنای پیش‌بینی حذف شود» یا «مناسبت — بماند و اثرش اندازه‌گیری شود».
- ۴«از تاریخ» و «تا تاریخ» (الزامی) و در صورت نیاز «توضیح» را وارد و «ذخیره» کنید؛ پیش‌بینی بلافاصله دوباره محاسبه می‌شود.
- ▸دورهٔ غیرعادی: هر ماهی که حتی یک روز با آن هم‌پوشانی داشته باشد کامل از روند و ضریب فصلی کنار می‌رود.
- ▸مناسبت: فروش آن روزها واقعی و تکرارشونده است و در مبنا می‌ماند؛ فقط اثرش اندازه‌گیری می‌شود. مناسبت‌های قمری (رمضان، محرم، عید فطر) را که هر سال جابه‌جا می‌شوند با این نوع ثبت کنید.
- ▸خطاها: «عنوان دوره الزامی است»، «تاریخ شروع و پایان دوره الزامی است» و «تاریخ پایان نمی‌تواند پیش از تاریخ شروع باشد».
سالن از ۱۰ تیر تا ۵ مرداد ۱۴۰۵ برای بازسازی بسته بود و فقط بیرون‌بر فروخته‌اید.
- ثبت
- «+ ثبت دوره» ← عنوان «بازسازی سالن» ← نوع «دورهٔ غیرعادی» ← از ۱۴۰۵/۰۴/۱۰ تا ۱۴۰۵/۰۵/۰۵ ← توضیح «فقط بیرون‌بر» ← «ذخیره»
- اثر
- تیر و مرداد هر دو با بازه هم‌پوشانی دارند ← هر دو «حذف — بازسازی سالن» و «ماه‌های کنارگذاشته» ۲ می‌شود
- پیامد
- ماه سالم از ۱۲ به ۱۰ می‌رسد ← اعتبار «متوسط» و روند صفر؛ تا وقتی این دو ماه در بازهٔ ۱۲ ماهه هستند همین‌طور می‌ماند
ستون «در برابر روز عادی» برای برنامه‌ریزی روزانهٔ خرید و نیروست؛ اثر مناسبت از قبل در ضریب همان ماه لحاظ شده و در عدد ماهانه دوباره اعمال نمی‌شود.
ارتباط با سفارش خرید
اگر ماژول انبار فعال باشد، هنگام نوشتن مقدار در سفارش خرید، مقدار با همین پیش‌بینی (تبدیل‌شده به مواد اولیه از راه دستور پخت) و موجودی و بار در راه سنجیده می‌شود و هشدار کمبود، مازاد یا خطر فساد می‌آید؛ جزئیات در سفارش خرید و تأمین‌کنندگان.
با بازهٔ کوتاه‌تر از ۱۲ ماه، روند از فصل قابل تفکیک نیست و صفر فرض می‌شود؛ پیش‌بینی ۳ و ۶ ماهه تقریبی است. هرچه سابقهٔ فروش بیشتر شود، دقیق‌تر می‌شود.
اگر … شد
- ▸«در این بازه هیچ فروشی ثبت نشده است؛ پیش‌بینی ممکن نیست»: هنوز فروشی ثبت نشده یا بازه را کوتاه انتخاب کرده‌اید.
- ▸اعتبار «کم» است: کمتر از ۴ ماه دادهٔ سالم دارید؛ عدد فقط میانگین همان چند ماه است.
- ▸عدد با انتظار نمی‌خواند: ماه‌های غیرعادی (تعطیلی، قطعی طولانی) را ثبت کنید.
پرسش‌های متداول
؟پیش‌بینی تقاضا به چند ماه سابقه نیاز دارد؟
با هر مقدار سابقه کار می‌کند، اما اعتبار آن با کمتر از ۴ ماه دادهٔ سالم «کم»، با ۴ تا ۱۱ ماه «متوسط» و با ۱۲ ماه «خوب» است. روند رشد فقط با ۱۲ ماه دادهٔ سالم محاسبه می‌شود.
؟دوران کرونا یا تعطیلی را چطور از پیش‌بینی حذف کنم؟
آن بازه را در «دوره‌های غیرعادی و مناسبت‌ها» با نوع «دورهٔ غیرعادی» ثبت کنید. هر ماهی که با بازه هم‌پوشانی داشته باشد از محاسبه کنار گذاشته می‌شود.
؟چرا ماه رمضان را خودم باید ثبت کنم؟
چون مناسبت‌های قمری هر سال در تقویم شمسی جابه‌جا می‌شوند و جدول ثابتی ندارند. با نوع «مناسبت» ثبتشان کنید تا در مبنا بمانند و اثرشان اندازه‌گیری شود.
؟از جدول تقاضای محصولات چطور استفاده کنم؟
تعداد پیش‌بینی‌شدهٔ هر محصول در ماه آینده است. آن را در دستور پخت ضرب کنید تا مقدار مواد اولیه به‌دست آید؛ با ماژول انبار، سفارش خرید این کار را خودش می‌کند.
؟چرا ماه جاری در «مبنا» نیست؟
ماه جاری هنوز تمام نشده و ناقص است. با واقعی‌اش در جدول دیده می‌شود («در جریان») ولی در محاسبهٔ مبنا نمی‌آید.